İdrar kaçırma probleminin tedavi edilebilmesi için öncelikle hangi tipte bir idrar kaçırmanız olduğu tespit edilmelidir.
İdrar kaçırmam hangi tipte?
1. Stress Tipi İdrar Kaçırma : Mesane kasılması olmadan karın içi basınç artışı (öksürme, gülme, hapşırma…gibi) ile birlikte olan istemsiz idrar kaçırmadır.
45-50 yaş arasında kadınlarda en sık görülen Üİ tipidir. 2 nedenle gerçekleşir: 1) Üretral hipermobilite 2) İntrensek sfinkter yetmezliğine bağlı gelişir.
Üretral hipermobilite, Pelvik taban kasları ve vaginal destek dokunun üretra ve mesane boynuna olan desteğinin zayıflaması (kronik öksürük, doğum travması, obezite…gibi) sonucu gelişir. İntrinsik sfinkter yetmezliği; normalde üretrayı kapalı tutan intrinsik üretral mukozal ve kas tonusu kaybından kaynaklanan, stres üriner inkontinansın bir formudur.
2. Urge Tipi İdrar Kaçırma: Aniden gelen idrar yapma hissi ile idrarın kaçırılması olarak tanımlanır. Sızıntı miktarı birkaç damladan tamamen ıslanmış iç çamaşırına kadar değişebilir. “Aşırı aktif mesane“, sıklıkla gece idrara çıkma ve işeme sıklığı artışı ile birlikte olan, idrar kaçırma ile birlikte olabilen, acil idrara çıkma sendromunu tanımlayan bir terimdir. Hasta genellikle tuvalete yetişene kadar idrar kaçırıyorum şeklinde şikayetini tarif eder. Bazen su sesini duyma ya da suyu görmekle de idrar kaçırabilir.
Urge inkontinans ileri yaştaki kadınlarda daha sık görülür ve yaşla birlikte ortaya çıkan diğer hastalıklarla ilişkili olabilir. Mesane aşırı aktivitesinin, mesanenin dolması sırasında durdurulamayan (istemsiz) kas kasılmalarına yol açtığına inanılmaktadır. Bu nörolojik bozukluklara (örneğin, omurilik yaralanması), mesane anormalliklerine, artmış veya değişmiş mesane mikrobiyomuna sekonder olabilir. Bazı hastalarda sebebi belli değildir.
3. Mixt İnkontinans: Stres ve urge inkontinans semptomları birlikte olan kadınlar mixt inkontinansa sahip olarak tanımlanmaktadır.
4. Overflow (Taşma) İnkontinans: Overflow inkontinans tipik olarak sürekli idrar kaçağı veya tam olmayan mesane boşalması durumunda damlama ile ortaya çıkar. Bozulmuş mesane duvar kontraksiyonu ya da sfinkterin gevşeme kusurundan dolayı artan mesane volümünün ve intravezikal basıncın; mekanik baskı yaratarak sürekli bir idrar kaçışına neden olmasıdır. Mesane çıkışında yapışıklık, genitoüriner organ prolapsusu, antimuskarinik ilaçlar, nöropati ve spinal kord yaralanması bu tip inkontinansa neden olabilmektedir.
5. Diğer Faktörler: Ürolojik veya jinekolojik hastalıklar, sistemik hastalıklar ve potansiyel olarak geri dönüşlü nedenler (örneğin ilaçlar) içerir. Üriner inkontinansa neden olabilen diğer ürolojik veya jinekolojik bozukluklar arasında ürogenital fistüller, üretral divertiküller ve ektopik üreterler yer alır.
Menopoz ve vajinal atrofinin genitoüriner sendromu: Postmenopozal kadınlarda, düşük östrojen seviyeleri, üretral mukozal epitelin atrofisine yol açarak inkontinansa neden olabilir.
İdrar yolu enfeksiyonları: İYE idrar tutamama semptomlarını şiddetlendirebilir ve aşırı aktif mesane semptomlarına neden olabilir.
Nörolojik hastalıklar: Spinal kord hastalıkları taşma inkontinansa yol açabilir. Diyabetik otonomik nöropatili hastalarda taşma inkontinansı ve kötü idrar akımı mevcut olabilir.
Kanserler: Üriner inkontinansın daha az görülen sistemik nedenleri arasında mesane kanseri veya invazif serviks kanseri sayılabilir.
Geri dönüşümlü sebepler: Üriner inkontinansın potansiyel olarak geri dönüşlü nedenleri veya katkıları arasında ilaçlar, alkol, kafein alımı ve kabızlık yer alabilir.
Bilişsel bozukluk: Bilişsel bozukluk ve inkontinans arasındaki ilişki, kısmen fonksiyonel bozukluk ve engellilik ile ilişkilidir . Komorbid durumlar ve ilaçlar da sıklıkla katkıda bulunur.
Doç. Dr. Işıl Köleli Kadın Hastalıkları ve Doğum Uzmanı Ürojinekolog 2024
